Κόλλυβα – η αρχαία υπερτροφή
Τα κόλλυβα ή κόλλυφα όπως τα λέμε στην κυπριακή διάλεκτο, είναι ένα ξεχωριστό έδεσμα που παρασκευάζεται για να μνημονεύσουμε τους νεκρούς μας. Η ετοιμασία και η διανομή τους συνδέονται με ένα ταφικό έθιμο, το οποίο έχει τις καταβολές του στην αρχαία αθηναϊκή γιορτή των «Ανθεστηρίων» που ήταν αφιερωμένη στο θεό Διόνυσο. Την τελευταία ημέρα αυτής της γιορτής υπήρχε η τελετουργία της πανσπερμίας κατά την οποία προσφερόταν ένα μείγμα διαφόρων φρούτων και ξηρών καρπών εις μνήμην των νεκρών.
Σήμερα, τα κόλλυβα φτιάχνονται κυρίως από βρασμένο σιτάρι, το οποίο αναμειγνύεται με σταφίδες, αμύγδαλα, σησάμι, καρύδια, σπόρους ροδιού και κανέλα. Το σιτάρι, ως το κύριο συστατικό, συμβολίζει την ανάσταση και την αναγέννηση.
Τα μνημόσυνα τελούνται συνήθως στο τέλος της πρωινής κυριακάτικης λειτουργίας και τα κόλλυβα προσφέρονται έξω από την εκκλησία τόσο στο εκκλησίασμα όσο και στους περαστικούς. Έτσι, αν τύχει να βρεθείτε κοντά σε μια εκκλησία το πρωί της Κυριακής, πάρτε κόλλυβα και ευχηθείτε «Αιωνία η μνήμη» που σημαίνει «μακάρι η μνήμη της/του να ζει για πάντα».
Αυτή η παγανιστική τελετουργία ενσωματώθηκε στα χριστιανικά έθιμα και διαδόθηκε σε όλο τον Ορθόδοξο κόσμο κατά την βυζαντινή περίοδο. Παρόλα ταύτα, η ιστορία άρχισε το 361 μ.Χ. με μια βλάσφημη πράξη και μια θεϊκή παρέμβαση.


Ανακαλύψτε περισσότερα γι’ αυτήν την ιστορία
Το 316 μ.Χ., ο βυζαντινός αυτοκράτορας Ιουλιανός ο Παραβάτης, ένας ορκισμένος εχθρός του Χριστιανισμού, αποφάσισε να αναβιώσει την αρχαία θρησκεία. Κατά την πρώτη εβδομάδα των Νηστειών, διάταξε να περιχυθούν με αίμα ζώων που είχαν θυσιαστεί στους θεούς όλα τα τρόφιμα που βρίσκονταν στις αγορές προς πώληση. Αυτό θα ήταν μεγάλη αμαρτία για τους Χριστιανούς στους οποίους δεν επιτρεπόταν η κατανάλωση ζωικών προϊόντων κατά τη διάρκεια των Νηστειών. Όμως έγινε θαύμα! Με θεϊκή παρέμβαση, ο Μεγαλομάρτυρας Θεόδωρος της Τύρου εμφανίστηκε στο όνειρο του Πατριάρχη Ευξόδιου, του αποκάλυψε το σχέδιο του αυτοκράτορα και τον διάταξε να προειδοποιήσει τους Χριστιανούς να μην αγοράσουν τρόφιμα από την αγορά. Έτσι, οι Χριστιανοί παρασκεύασαν κόλλυβα αντί να προμηθευτούν τρόφιμα από την αγορά και το σχέδιο του Ιουλιανού του Παραβάτη απέτυχε. Από τότε, η Ορθόδοξη Εκκλησία μνημονεύει αυτό το θαύμα το πρώτο Σάββατο των Νηστειών.




