Αν βρεθείτε ποτέ σε έναν κυπριακό γάμο ή σ’ ένα παραδοσιακό γλέντι, μην εκπλαγείτε αν δείτε κάποιον να σηκώνεται ξαφνικά όρθιος (συνήθως μετά από ένα-δύο ποτηράκια ζιβανίας) και να αρχίζει να απαγγέλλει ρυθμικά στίχους προκαλώντας γέλιο και ευθυμία στους παρευρισκόμενους. Πρόκειται για τα περίφημα «Τσιαττιστά», μια παραδοσιακή προφορική ποιητική μονομαχία με ρίζες από την εποχή του Ομήρου. Σε εποχές που δεν υπήρχαν εφημερίδες, διαδίκτυο ή άλλες πηγές πληροφόρησης, τα «Τσιαττιστά» λειτουργούσαν ως ένας τρόπος διάδοσης ειδήσεων και πληροφοριών για επίκαιρα θέματα, τον έρωτα, το πάθος και όλα όσα διαδραματίζονταν στο νησί. Αυτή η αυτοσχέδια προφορική ποίηση, συνοδευόμενη συχνά με βιολί ή λαούτο, εξελίσσεται σε μια «κονταρομαχία» όπου ένας ποιητής-τραγουδιστής προσπαθεί να ξεπεράσει τον άλλο με έξυπνους και ευρηματικούς στίχους σε ομοιοκατάληκτα ζεύγη. Αποτελεί εδώ και πολύ καιρό ένα δημοφιλές κομμάτι γαμήλιων γιορτών, πανηγυριών και άλλων δημόσιων εκδηλώσεων. Οι «τσιαττιστάες» εντυπωσιάζουν με την ευστροφία τους, την βαθιά εξοικείωση τους με τις ποιητικές και μουσικές παραδόσεις, το πλούσιο λεξιλόγιο και την φαντασία τους.
Τα περισσότερα χωριά της διαδρομής Heartland of Legends διοργανώνουν, σύμφωνα με την παράδοση, κάθε χρόνο μια υπαίθρια εκδήλωση γεμάτη μουσική και χορό. Δείτε το ημερολόγιο εκδηλώσεων της Heartland εδώ. Οι παραδοσιακοί χοροί της Κύπρου αποτελούν μια ζωντανή μορφή έκφρασης του προφορικού και παραδοσιακού μουσικού πολιτισμού του νησιού. Το πλούσιο ρεπερτόριο περιλαμβάνει ανδρικούς και γυναικείους χορούς, ατομικούς ανδρικούς χορούς που αναδεικνύουν την δεξιοτεχνία του χορευτή ο οποίος χορεύει με ένα αντικείμενο ή εργαλείο στο χέρι, κωμικούς και άλλους χορούς. Κύριο χαρακτηριστικό τους είναι το στοιχείο του αυτοσχεδιασμού. Παρατηρώντας τα παραδοσιακά στοιχεία του χορού (ρυθμός, κινήσεις, βήματα), κάθε χορευτής, άντρας ή γυναίκα, αυτοσχεδιάζει εκφράζοντας τις ευαισθησίες και τις ικανότητές του. Έτσι γεννιέται ένας διάλογος μεταξύ των μουσικών, των χορευτών αλλά και του κοινού. Εκτός από το τραγούδι, τους χορούς συνοδεύουν το βιολί, το λαούτο και μερικές φορές ένα κρουστό όργανο όπως η «ταμπουτσιά», ένα τύμπανο με πλαίσιο που παίζεται με την παλάμη ή δύο μικρές βέργες.
Οι παραδοσιακοί λαϊκοί χοροί της Κύπρου και η ποιητική μονομαχία των «Τσιαττιστών» αποτελούν ένα εντυπωσιακό θέαμα που αξίζει να δείτε, μια εμπειρία που θα θυμάστε για πάντα. Οι κινήσεις των χορευτών και τα αντικείμενα που χρησιμοποιούν αντικατοπτρίζουν την καθημερινή αγροτική ζωή άλλων εποχών.
Αν σας αρέσει η ιδέα να ζήσετε από κοντά αυτή την εμπειρία, τότε επισκεφτθείτε ένα από τα πολλά πανηγύρια της Κύπρου όπως η Γιορτή του Κρασιού στο Κοιλάνι, το Φεστιβάλ του Βοσκού στη Δωρά, το Φεστιβάλ Τριανταφύλλου στον Αγρό, το Φεστιβάλ Μήλου στην Κυπερούντα και πολλά ακόμη. Δείτε το ημερολόγιο εκδηλώσεων της Heartland of Legends και ανακαλύψτε τους θρύλους και παραδόσεις μας.